نام علمی:
.Gypsophila paniculata L
تیره:
Caryophyllaceae
در اکثر فارماکوپه ها گچ دوست به عنوان یک گیاه دارویی معرفی شده است . ریشه های این گیاه خاصیت دارویی دارند و برای درمان بیماریهای تنفسی (بیماریهای مربوط به نای و نایژه ها) مورد استفاده قرار می گیرند .
مواد موثره ریشه این گیاه همچنین در صنایع آرایشی و بهداشتی کاربرد فراوانی دارند. گچ دوست در کشورهای روسیه ، مجارستان و رومانی در سطوح وسیعی کشت می شود.
گیاهشناسی
گچ دوست گیاهی علفی ، چند ساله و متعلق به تیره میخک است . این گیاه اروپایی – آسیایی و منشا آن مدیترانه و جنوب اروپا گزارش شده است .
ریشه گچ دوست مستقیم و طویل است . طول آن متفاوت و بین 100 تا 200 سانتی متر و ضخامت آن بین 4 تا 8 سانتی متر می باشد . سطح خارجی ریشه به رنگ قهوه ای روشن و لایه داخلی آن به رنگ زرد روشن یا سفید مات است . ریشه اصلی دارای انشعابهای فراوانی است . از قسمت فوقانی ریشه ساقه های متعددی خارج می شود .
ارتفاع این گیاه متفاوت است و به شرایط اقلیمی محل رویش بستگی داشته و بین 40 تا 90 سانتی متر می باشد . ساقه انشعابهای فراوان و انبوهی دارد . سطح ساقه صاف و بدون کرک است . پای ساقه نیز چوبی است . برگها کشیده و کم و بیش باریک و رنگ آن سبز تیره است . برگها به صورت متقابل و کم و بیش به شکل صلیب بر روی ساقه قرار می گیرند .
گلها کوچک ، سقید یا صورتی رنگ است که بر روی ساقه های گل دهنده ظاهر می شود . در مرحله گلدهی گیاه مملو از گلهای کوچک می شود . اولین گلها در اواسط خرداد ظاهر می شود . گلدهی تا اواسط تیر ادامه می یابد .
میوه به شکل غلاف است که تعداد زیادی دانه را در بر می گیرد . دانه قهوه ای تیره و کم و بیش مسطح و قطر آن بین 1 تا 3/1 میلی متر است . وزن هزار دانه 3/1 تا 8/1 گرم است .
ریشه حاوی 10 تا 20 درصد ساپونین (با ساختمان تری ترپن) می باشد . از دیگر مواد موثره ریشه می توان از ((ژیپسوزایدآ)) که یک ((آگلیکون)) با ساختمان ((تری ترپن)) است نام برد .
برای خواندن ادامه مطلب اینجا کلیک کنید
- ۰۰/۰۴/۱۸