نام علمی:
Ipomoea batatas
تیره:
Convulvulaceae
سیبزمینی شیرین (نام علمی: Ipomoea batatas) گیاهی گلدار متعلق به خانواده پیچکیاناست. داشتن، نشاسته بالا، مزه شیرین آن را به یک میوه ریشهای مهم تبدیل کردهاست برگهای آن گاهی به عنوان سبزی خورده میشود. با اینکه خانواده آنها دارای ۵۰ سرده و ۱٬۰۰۰ گونه است اما مهمترین و کاربردیترین گونه آن همین سیبزمینی شیرین است و بقیه گونهها یا بهطور محلی استفاده میشوند یا سمی هستند.
سیبزمینی شیرین رابطه دوری با سیبزمینی دارد.
گیاهشناسی
دارای شاخه های دراز و خزنده روی زمین می باشد که ساقه ها تا 4 متر نیز رشد می کنند ، ریشه آن متورم ، دراز و شیرین می باشد.
این گیاه دارای سرعت رشد سریعی می باشد.
برگهای سیب زمینی شیرین قلبی شکل مخروطی موجدار با دم برگ دراز و به رنگهای بنفش ، ارغوانی و گاهی سفید دیده می شوند. به جز مصرف خوراکی، از آنجایی که دارای برگهای زیبا و رنگارنگ می باشد به عنوان گیاه پوششی و برای مرزبندی و کاشت در باغ نیز مورد استفاده قرار می گیرد.
گلهای آن منظم ، جام گلها به شکل قیف است، این گلها به رنگهای سفید، صورتی و یا بنفش می باشند.
محصول این گیاه معمولا قسمت زیر زمینی آن است که نوعی غده کاذب می باشد چون متورم است و محتوی نشاسته و مواد غذایی و مواد شیرین است.
این گیاه دارای ارقام مختلفی است که بر حسب رنگ و بزرگی و کوچکی غده آنها مشخص می شود . از جمله سیب زمینی شیرین با غده قرمز خاکستری ، سیب زمینی شیرین زرد رنگ ، نوعی با غده ریز به نام Pataate minime که در اسپانیا کاشته می شود. و پر محصول است و سرانجام نوعی با غده درشت Patate igname که وزن هر غده آن تا چند کیلو گرم نیز می شود و رنگ گوشت آن سفید است .
انواع سیب زمینی شیرین
۱. سیب زمینی شیرین آپاچی (Apache):
سیب زمینی شیرین آپاچی، دارای پوست و گوشتی به رنگ نارنجی کمرنگ، و بسیار خوشمزه است.
۲. سیب زمینی شیرین بورگارد (Beauregard):
این سیب زمینی های شیرین، بومی لوئیزیانا هستند و پوستی به رنگ نارنجی تیره یا مسی، و شکلی کاملاً یکنواخت دارند. آنها تقریباً در ۱۰۰ روز به طور کامل میرسند و بالغ میشوند؛ انواع مختلفی داشته و مورد علاقه کشاورزان هستند. این نوع سیب زمینی شیرین بازدهی بالا و ترک خوردگی بسیار کمی دارد.
۳. سیب زمینی شیرین اسب قهوه ای (Brown Horse):
اسب قهوه ای، با پوستی عجیب غریب به رنگ قهوه ای چوبی، گوشتی بسیار شیرین به رنگ قرمز تیره دارد. یافتن این نوع سیب زمینی شیرین کمی دشوار، اما در بین مردم بسیار محبوب است.
۴. سیب زمینی شیرین “خوشه ای” پورتوریکو (“Bunch” Porto Rico):
این نوع سیب زمینی شیرین که با نام های “Vineless” و “Bush” نیز شناخته می شود، در فضای بسیار کم نیز رشد کرده و به راحتی می توانید این گیاه را پرورش دهید. گوشت آن به رنگ قرمز روشن و پوستش مسی رنگ است؛ طعم خوشمزه ای دارد و برای پخت و پز، بسیار مناسب است.
۵. سیب زمینی شیرین خوشه ای کارولینا (Carolina Bunch):
این سیب زمینی های شیرین، با شکل و فرم و پوستی یکنواخت و یکدست و صاف و درخشان، به رنگ مسی روشن، در کارولینای جنوبی تولید میشود. گوشت این گیاه به رنگ نارنجی تیره است. گیاهی نیرومند است و تقریباً در ۱۲۰ روز به طور کامل رسیده و بالغ می شود.
۶. سیب زمینی شیرین صد ساله (Centennial):
این نوع سیب زمینی شیرین، گوشتی نرم، به رنگ نارنجی پر رنگ دارد که میتواند غذای هرکسی را خوش رنگتر کند. اندازهاش از متوسط تا بزرگ متغیر است. استفاده از این گیاه متنوع، در انواع مختلف غذاها، موجب شده تا به یک سیب زمینی شیرین همه پسند، تبدیل شود.
۷. سیب زمینی شیرین کووینگتون (Covington):
این نوع جدیدی از سیب زمینی شیرین است که از کارولینای شمالی نشأت گرفته و ظاهری زیبا و گوشتی به رنگ نارنجی تیره دارد. این سیب زمینی شیرین خوشمزه، در بین پرورش دهندگان آن، بسیار محبوب است.
۸. سیب زمینی شیرین داربی (Darby):
سیب زمینی های شیرین داربی، دارای پوستی به رنگ قرمز تیره و گوشتی به رنگ نارنجی تیره است. شکل ظاهری آنها یکنواخت و بسیار خوشمزه است و وقتی پخته میشوند، گوشتشان بسیار نرم و آبدار می شود.
۹. سیب زمینی شیرین اوانژلین (Evangeline):
این نوع جدیدی از سیب زمینی شیرین است که از لوئیزیانا نشأت گرفته و پوستی مرطوب به رنگ گل رز و گوشتی به رنگ نارنجی بسیار تیره دارد.
۱۰. سیب زمینی شیرین اکسل (Excel):
این سیب زمینی شیرین، گوشتی نارنجی رنگ و پوستی به رنگ مسی روشن دارد. این گیاه در برابر حشرات، مقاوت بسیار زیادی دارد و رشدش بسیار سریع است. کاشت و پرورش این گیاه توسط دانشگاهی در کارولینای جنوبی، توسعه پیدا کرد.
۱۱. سیب زمینی شیرین جورجیا جت (Georgia Jet):
این سیب زمینی های شیرین، بسیار سریع رشد می کنند و مخصوص باغ های شمالی هستند. این گیاه دارای عطر و طعمی بسیار غنی و پوستی به رنگ قرمز مایل به بنفش است.
۱۲. سیب زمینی شیرین قرمز جینسینگ (Ginseng Red):
سیب زمینی شیرین قرمز جینسینگ، پوستی صاف و شکل و ظاهری دوست داشتنی دارد. گوشت آن به رنگ نارنجی روشن بوده و پرورش آن برای کسانی که فضای زیادی در باغچه خود ندارند، بسیار مناسب است.
۱۳. سیب زمینی شیرین هانا (Hannah):
این سیب زمینی های شیرینِ صاف و کرم رنگ، طعم شیرینی دارند و گوشت آنها، به رنگ کرم است که بعد از پخت، به رنگ زرد در میآید. هانا، نوعی سیب زمینی شیرین و خشک و بسیار جذاب و محبوب است.
۱۴. سیب زمینی شیرین هایمن (Hayman):
سیب زمینی شیرین هایمن، بسیار مرطوب و شیرین است و گوشتی به رنگ زرد مایل به سبز دارد. هایمن را، نباید با سیب زمینی شیرین سفید هایمن (White Hayman) که خشک است و شیرینیِ کمی دارد، اشتباه گرفت.
۱۵. سیب زمینی شیرین هرناندز (Hernandez):
این نوع سیب زمینی شیرین که بومیِ لوئیزیاناست، روند رشد آهسته ای دارد و حدود ۱۲۵ روز طول می کشد تا بالغ شده و آماده برداشت شود. سیب زمینی شیرین هرناندز، با گوشتی به رنگ نارنجی تیره و پوستی قرمز رنگ، در برابر بیماری هایی مانند پژمردگی فوزاریومی (fusarium wilt) نسبتاً مقاوم است و برای پخت، بسیار عالیست.
۱۶. سیب زمینی شیرین جرسی (جرسی زرد) (Jersey (Yellow Jersey):
این گیاه با نام های جرسی (Jersey) یا جرسی زرد (Yellow Jersey) شناخته شده و پوستی به رنگ زرد طلایی دارد؛ که با قرار گرفتن در هوای آزاد، به رنگ برنز درمیآید. گوشت آن به رنگ سفید خامه ای یا زرد روشن است و بخارپز کردن این سیب زمینی شیرین، می توانید از طعم شیرین و بینظیر آن، لذت ببرید.
۱۷. سیب زمینی شیرین جواهر (Jewel):
کارشناسان این گیاه را، پُرکاربردترین نوع سیب زمینی شیرین معرفی میکنند. طعم این سیب زمینی شیرین، چه بصورت بخارپز ، چه بصورت پخته شده و یا حتی خام در سالاد، فوق العاده است. پوستی مسی رنگ و گوشت مرطوبی به رنگ نارنجی روشن دارد و بعد از گذشت حدود ۱۳۵ روز، بالغ و آماده برداشت میشود.
۱۸. سیب زمینی شیرین کوتوبوکی (Kotobuki):
این سیب زمینی های شیرین، بومیِ ژاپن است و گوشتی به رنگ قهوه ای مایل به قرمز و طعمی نارس دارد. این سیب زمینی خشک است و جز در غذاهای آسیایی، کاربرد چندانی ندارد؛ اما در غذاهای سرخ شده، خصوصاً tempura (نوعی غذای ژاپنی)، بسیار عالیست.
۱۹. سیب زمینی شیرین کومارا (Kumara):
این سیب زمینی های شیرین که بیشتر در نیوزیلند کشت می شوند، تاریخچهای بسیار طولانی دارند و سومین سبزی محبوب در بین شهروندان نیوزیلند محسوب میشوند.
۲۰. سیب زمینی شیرین نانسی هال (Nancy Hall):
مصرف این سیب زمینی های شیرین از سال ۱۹۳۰ تا به امروز رواج داشته و دارای پوستی به رنگ روشن و گوشتی زرد رنگ هستند. این سبزیِ خوشمزه بعد از پخت، طعم شیرین و دلپذیری دارد و علی رغم داشتن ظاهری معمولی و غیر جذاب، بسیار محبوب است.
۲۱. سیب زمینی شیرین جواهر جدید (New Jewel):
این سیب زمینی شیرین، با پوستی به رنگ قرمز همانند گل رُز، و گوشتی به رنگ نارنجی تیره، بسیار خوشمزه است و به صورت انبوه کاشت و برداشت میشود. این نوع سیب زمینی شیرین، به دلیل داشتن رنگ و طعم بینظیرش، در بین تمامی ملتها و کشورهای دنیا، محبوب و پُرطرفدار است.
۲۲. سیب زمینی شیرین اوکیناوا (Okinawa):
این سیب زمینی شیرین، پوست و گوشتی به رنگ قهوه ای روشن مایل به بنفشِ منحصر به فردی دارد که بسیار شیرین و مقوی است. این سبزی، برای استفاده در پخت و پز و سرخ شدن، بسیار مناسب است و حتی بعد از پخت نیز، رنگ بنفش و زیبای خود را حفظ می کند.
برای خواندن ادامه مطلب خواص سیب زمینی شیرین و انواع آن + نحوه تکثیر آن کلیک کنید.
- ۰۰/۰۵/۲۹